Een vaste baan, een gezin, een volle agenda. En nog steeds drugs gebruiken.
Het past niet altijd bij het beeld dat we hebben. Drugsgebruik associëren we vaak met uitgaan, experimenteren en een levensfase die vanzelf voorbijgaat. Soms denken we ook aan mensen die op straat leven. Maar iemands woon- en leefsituatie vertelt weinig over diens verhaal. Ook achter een ogenschijnlijk georganiseerd leven kan middelengebruik schuilgaan.
Drugsgebruik kan ook een manier worden om met stress om te gaan. Middelen kunnen tijdelijk spanning dempen, terwijl het gebruik zelf weer spanning kan opleveren. Wanneer gebruik problematisch wordt, verdient daarom ook de druk achter het gebruik aandacht.
Hoe vaak komt drugsgebruik onder volwassenen voor
Volgens de Nationale Drug Monitor van hetTrimbos instituut gebruikte in 2025 10,8% van de volwassen Nederlanders minstens één keer drugs in het afgelopen jaar. Dat zijn ruim 1,5 miljoen mensen. Tussen 2015 en 2025 nam het gebruik van cocaïne en ecstasy toe onder volwassenen van 30 tot 49 jaar. Bij vijftigplussers steeg met name het cocaïnegebruik.
Trimbos wijst op de mogelijkheid dat sommige generaties hun gebruik meenemen naar latere levensfasen. Drugsgebruik houdt dus niet vanzelf op wanneer iemand ouder wordt, verantwoordelijkheden krijgt of een gezin vormt.
De cijfers gaan over gebruik, niet over verslaving. Ze vertellen niet hoeveel of hoe vaak iemand gebruikt, welke gevolgen dat heeft of waarom iemand gebruikt. Ook bewijzen ze niet dat prestatiedruk de stijging veroorzaakt. Ze nodigen wel uit om te onderzoeken welke functie middelen vervullen in iemands dagelijks leven.
Welke rol spelen stress en prestatiedruk bij drugsgebruik
De werkdag is voorbij, maar de dag nog niet. Er wacht een gezin, er zijn berichten te beantwoorden en afspraken te organiseren. Ondertussen wil je ook bewegen, gezond eten en voldoende slapen. Goed voor jezelf zorgen kan zo nóg een opdracht worden op een agenda die al vol staat.
Wanneer de druk oploopt, kan ontspanning iets worden dat je snel moet regelen. Je wilt je hoofd even stil krijgen of genoeg energie hebben om door te gaan. Middelengebruik kan daarbij een functie krijgen. Voor de één draait het om spanning dempen; voor een ander om het tempo volhouden.
Trimbos beschrijft dat stress zowel een oorzaak als een gevolg van middelengebruik kan zijn. Mensen kunnen gebruiken om met spanning om te gaan, terwijl het gebruik op zijn beurt extra spanning oplevert.
Daarmee is overbelasting geen verklaring voor ieder gebruik. Plezier, nieuwsgierigheid en sociale gewoonten kunnen eveneens een rol spelen. Juist daarom verdient ieder verhaal aandacht, zonder vooraf in te vullen wat erachter ligt.
Wanneer wordt drugsgebruik problematisch
Drugsgebruik wordt problematisch wanneer het negatieve gevolgen krijgt voor iemands dagelijks leven. Het kan bijvoorbeeld steeds meer tijd of geld kosten, relaties onder druk zetten of moeilijker worden om het gebruik te begrenzen.
Gebruik en verslaving zijn verschillende begrippen. Niet iedereen die drugs gebruikt heeft een verslaving. Wie merkt dat het gebruik problemen oplevert of dat stoppen of minderen moeilijk wordt, kan wel aanleiding hebben om hulp te zoeken. Een arts of psycholoog kan beoordelen of er sprake is van een verslaving.
Een vaste baan of een georganiseerd leven geeft geen volledig beeld van hoe iemand zich voelt of hoeveel ruimte gebruik inneemt. Daarom vinden we het bij Ruisch belangrijk om ook te luisteren naar wat iemand zelf ervaart.
Waarom kijken naar de functie van middelengebruik
Bij Ruisch Coaching vinden we het belangrijk om te begrijpen welke functie gebruik heeft gekregen. Wat probeert iemand vol te houden? Op welke momenten ontstaat de behoefte om te gebruiken? Waar is nog ruimte voor rust?
Die vragen maken concreet wat anders verborgen kan blijven. Misschien is de avond het enige moment waarop iemand de spanning van de dag probeert los te laten. Misschien voelt vertragen ongemakkelijk, omdat er altijd iets moet gebeuren. Of zijn de verwachtingen zo vanzelfsprekend geworden dat iemand zijn eigen grenzen nauwelijks nog opmerkt.
Begrijpen welke functie gebruik vervult, helpt om passende ondersteuning te vinden. Het maakt ook zichtbaar wat iemand nodig heeft wanneer het middel wegvalt. Hoe komt er ontspanning? Welke verwachtingen kunnen worden bijgesteld? Wie kan helpen om de druk te verminderen?
Wat vraagt herstel bij problematisch middelengebruik
Wanneer gebruik problematisch wordt, vraagt herstel aandacht voor het gebruik zelf én voor de druk en patronen eromheen. Bij Ruisch verbinden we herstel daarom met de manier waarop iemand zijn dagen en verantwoordelijkheden vormgeeft.
Dat kan betekenen dat iemand leert opmerken wanneer de spanning oploopt, grenzen eerder aangeeft of steun vraagt voordat alles te veel wordt. Ook de omgeving verdient aandacht. Als dezelfde verwachtingen blijven bestaan, hoe ontstaat dan de ruimte om het anders te doen?
Een agenda die op papier klopt, kan in de praktijk te weinig ruimte laten om te herstellen. Daarom kijken we naar wat iemand werkelijk kan dragen en hoe ontspanning weer een plek krijgt in het dagelijks leven.
Het perspectief is een leven waarin rust niet steeds snel geregeld hoeft te worden. Een leven waarin ontspanning en draagkracht weer zonder middelen kunnen groeien.
Wil je hier eens over doorpraten over hoe dit zichtbaar is in jouw organisatie? We denken graag met je mee.
