25 maart 2025

Hoe herken je 'de verslaafde'?

Verslaving is een meester in vermomming.
Vaak zie je het niet.

Niet omdat je het niet wilt zien, maar omdat de ander het zó goed maskeert dat zelfs jij gaat twijfelen aan je eigen waarnemingsvermogen.

Mensen functioneren ogenschijnlijk prima: ze werken, zorgen, praten, lachen.
Maar onder de oppervlakte speelt iets heel anders.

Een 'verslaafde' hoeft er niet verslaafd uit te zien.
Sterker nog: veel mensen met een verslaving doen er alles aan om dat beeld juist te vermijden.

Je herkent de verslaafde niet aan het middel, je herkent 'm aan het gedrag.
En dat gedrag is vaak slim verpakt in verhalen, verklaringen en sociaal gewenst gedrag.

Toch zijn er duidelijke signalen, als je weet waar je op moet letten.

Typisch gedrag:

  • Iemand zegt steeds dat het nu echt de laatste keer was.

  • Oprecht geloven dat ze kunnen stoppen wanneer ze willen.

  • Bagatelliseren van gebruik of erover liegen.

  • Problemen afschuiven op externe oorzaken.

  • Geen verband leggen tussen gebruik en de problemen die ontstaan.

  • Vaak angst voor oordeel of ontdekking en proberen prestaties te verdoezelen.

  • Vermijden  van eerlijk contact of om dingen heen draaien.

Wat je kunt opmerken in gesprekken:

  • Vage, onsamenhangende verhalen.

  • Geen oogcontact, gespannen lichaamstaal.

  • Veel praten zonder echt iets te zeggen.

  • Dramatisch of juist vermijdend gedrag.

  • Overmatig zweten, opvallende geur (alcohol, ammoniak, aftershave).

  • Pupillen die niet passen bij de situatie.

  • Herhaaldelijk verzuim, prikkelbaarheid, onverzorgd uiterlijk.

Deze signalen kunnen ook op iets anders wijzen, maar als je er meerdere tegelijk ziet, is het goed om alert te zijn.

Je hoeft geen diagnose te stellen.
Maar het helpt wél als je weet waar je op kunt letten.
Zo kun je op tijd het gesprek aangaan. Zonder oordeel, maar met aandacht.

Je hoeft geen expert te zijn om dit te doen.
Je hoeft alleen de moed te hebben om het niet weg te wuiven.

De verslaafde heeft vaak al jaren geleerd hoe je het spel speelt.
Maar diep van binnen verlangt ook hij of zij naar iemand die door het masker heen kijkt.

Iemand die zegt:
"Je hoeft het niet alleen te doen. Ik zie je. Echt."

Kan je hier hulp bij gebruiken? Neem dan contact met ons op.